About Contact Links
Close
बिज्ञापन
दुर्गमका महिलाको प्रश्नः एक दिने नारी दिवस लाई

रामशोभा कुमारी सहकारी, कालिकोट आइतबार, फाल्गुण २५, २०७६ मा प्रकाशित

अन्तराष्ट्रिय नारी दिवस न्यूयोर्कका महिलाले गरेका संघर्षको स्मृतिमा मनाइएको हो । सन् १९०७ को मार्च ८ का दिन महिलालाई उचित ज्याला र १० घन्टा कामको माग गर्दै संघर्ष सुरु गरे । सन् १९०८ मार्च ८ कै दिन श्रमिक महिलाले मताधिकार पाउनुपर्ने माग अघि सारे । सोही दिनको सम्झनामा सन् १९१० देखि अन्तराष्ट्रिय नारी दिवस मनाउन थालिएको हो । न्यूयोर्कमा भएको संघर्षलाई स्मरण गर्दै हरेक वर्ष अन्तराष्ट्रिय नारी दिवस मनाउने गरिएको छ नेपालका सन्दर्भमा पनि विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाउदै आएको पाईन्छ ।

विभिन्न सरकारी, गैरसरकारी महिलावादी संघ संगठनले विभिन्न कार्यक्रम गरेर महिला दिवस मनाउने पाईएको छ।  आज फागुन महिना २५ गते ११० औँ अन्तराष्ट्रिय श्रमिक महिला दिवस हो । एक दिने नारी दिवस मनाउँदै गर्दा दुर्गमका महिलाको प्रश्न छ।

देशभरि नारी दिवस मनाइरहँदा ग्रामीण क्षेत्रका कतिपय महिलाहरुलाई भने आज नारी दिवस हो भन्ने समेत थाहा छैन । ग्रामीण तथा दुर्गमका महिलालाई आफ्ना बारेमा कहिल्यै चेतना भएन र दुर्गम क्षेत्रका कतिपय महिलाहरुलाई नारी दिवस केका लागि मनाइन्छ भन्नेसमेत थाहा छैन । के नारी दिवस के दिवसमा मात्र सीमित हुने हो ?  दिनानुदिन महिला हिंसा बढ्दै गर्दा नारीले हेरेर मात्र बस्ने हो ? नारी दिवस केका लागि, हामी नारी केका लागि भन्ने प्रश्न खडा गरिएको छ ।

नेपाली नारी हरेक कोणबाट पीडित छन् । चाहे त्यो घरभित्र हुने हिंसा होस् अथवा समाजबाट हुने हिंसा होस् ।आज पनि पाँच वर्षकी बालिका देखी लिएर ६० बर्षकी बृद्धा नै किन नहोस् हिजोका दिनमा जस्तै आज पनि दासि र कतै बलत्कृत बनिरहेका छन् । ति न हिजो सुरक्षित थिए न आज छन् ।

पुरुषहरुको मानसिकता हिजोका दिनमा जस्तै आज पनि महान पुरुषहरुको दम्ब नशा–नशामा दौडिरहेको छ । महिला हिजो पनि समाजिक अपहेलना र विभिन्न आरोपमा पिडित थिए, आज पनि त्यही स्थिति कायमै छ । महिला हिंसा, लैङ्गिक बिभेद, छाउपडी प्रथा जस्ता कुराले महिलालाई पछाडी पारिने अझ धेरै परम्परा कायमै छन् ।

महिलाहरुको दैनिकी परापूर्वकाल देखि जे को त्यही अहिलेसम्म पनि चलिरहेको छ । के यसलाई परिर्वतन गर्न सक्छ, एक दिन मनाइने अन्तर्रा्ष्ट्रिय नारी दिवसले प्रश्न यो पनि हो र ३ सय ६५ दिनमध्ये एक दिन नारी दिवस मनाउँदैमा नारीको हक, अधिकार र स्वतन्त्रता सुरक्षित हुन्छ ? के एक दिन मात्रै नारीलाई स्वतन्त्रता चाहिएको हो र ? अथवा, नारीलाई अझ बढी दमन गर्ने पुरुषवादी सोचको परिणाम हो, नारी दिवस ? आज फेरि एकपटक महिलालाई विभिन्न सभा सम्मेलनमा दया पात्रको रुपमा सम्बोधन गरेर हास्यपात्र बनाइँदै छ ।

त्यस्ता सम्मेलनमा नारीको वकालतका निम्ति लाखौं डलर खर्चिने छन् । धेरैले भाषण गर्ने र महिला सेवा गरेको जस्तो देखाउने अवसर पाउने छन् । बर्षभरि अनेक पीडाबाट प्रताडित महिला पनि आज स्वतन्त्रताका भाषण सुन्न पाउने छन् । तर, यो सबै वर्षमा एकदिन मात्रै किन ? नारी स्वतन्त्रता हरेक दिन हुनुपर्ने होइन र ?  विदेशी डलरमा खेलिरहेका महिला अधिकारकर्मी आजका दिन खुबै तात्ने छन् । चर्काचर्का भाषण गर्दै नारीको ३३ प्रतिशत अधिकारको माग हुनेछ । तर, भोलिबाट नारी स्वतन्त्र र अधिकारलाई सबैले बिर्सने छन् ।

व्यवहारतः लागू नहुने स्वतन्त्रताका नाममा आज एक दिन नौंटंकी किन ? उपलब्धिहीन नारी दिवसको औचित्य के ? नारी दिवसबिना नारीले आफ्नो अस्तित्व कायम राख्न नसक्ने नै हो ?  यी र यस्तै अनुउत्तरित प्रश्नहरुकौ जवाफ खोज्ने समय आएको छ । नारी दिवसलाई भब्यता र सालिनताका साथ सम्पन्न गर्दै पाँचतारे होटेलमा प्रतिबेदन र कार्य्दिशा तयार गरिरहँदा यता कति महिला शोषण सहन बाध्य भैरहेका होलान् भन्ने तर्फ चाँहि कस्को ध्यान जाने ? हरेक आपराधिक गतिविधिको शिकार यतिबेला नारीलाई मात्र बनाइएको छ । महिलाका लागि कानुन समेत मितब्ययी नभएको देशका हामी नारी भएको कानुनको पनि उपभोग गर्न बाट बन्चित छौँ ।

राज्यको हरेक तप्का अनि हिंसाविरुद्ध आवाज किन उठाउँदैन नारीले हिंसा सहेर नै बसेकी हुन्छे । जो अनेक हिंसा सहेर बसेकी हुन्छे नारी । प्राय नारीहरू बाहिरी रुपमा खुसी भए पनि भित्रीरुपमा दुःखी हुन्छन् । थुप्रै नारी नेतृ तथा देशका मुख्य नेतृत्वले भनेका कुरा याद आएको छ । नारीको हक अधिकारको आवाजहरु सुनेको पहपनि धेरै भयो तर आवाजमा मात्र सीमित छ, व्यवहारमा होइन ।

व्यववहारमा कहिले लागू हुन्छ, त्यो त थाहा छैन । कुनै एउटा पुरुष कार्यक्रममा पुग्छ, जसले नारीको विश्लेशण गर्छ नारी देवी हुन् भन्छ । आधा आकाश ढाकेकी नारीलाई पूजा गर्नुपर्छ । नारी गहना हुन नारीलाई गहनाको रुपमा लिनुपर्छ भन्छ । तर त्यही पुरुष कुनै कार्यक्रम सकेर फर्कन्छ घर नपुगी नारीको अनेकथरी कुरा काट्छ । जसले घरबाहिर आदर्शको कुरा गर्दछ ।उसले घरभित्र हिंसा गरिरहेको हुन्छ । जुन पुरुषको भाषण भाषमा मात्र सीमित हुन्छ, व्यवहारमा हुँदैन ।

त्यस्तै महिला नेतृ पनि भाषणमा मात्र सीमित हुन्छन् । भन्छन् हामी महिला हौँ, आधा आकाश ढाकेका महिला हौँ । महिला हक अधिकार माग्नुपर्छ । पाइएन भने खोसेर लिनुपर्दछ तर ती महिला नेतृ पनि भाषणमा मात्र सीमित हुन्छन् । कार्यक्रमको भाषण सकेर घर पुग्दा आफ्नै श्रीमानबाट हेपिइरहेकी हुन्छिन अहिले नारीको आवाज उठाउने थुप्रै सङ्घसंस्था छन् । नारीका पक्षमा आवाज उठाउने नेतृहरु पनि सहरमा मात्र केन्द्रित छन् । दुर्गम क्षेत्रका नारीहरुको अवस्थाका बारेमा उनीहरुको आँखा जाँदैनन् । सयौँ घटना घटिरहँदा चुपचाप बस्ने नारी नेतृहरुले कसरी दुर्गम क्षेत्रका नारीलाई उद्धार गर्न सक्छन र ? कर्णालीका नारीहरु महिनावारीको समयमा गोठमा बस्दा कयौंले ज्यान गुमाएका छन् । थुप्रै महिला नेतृहरु सङ्घसंस्थाको अगुवा भए पनि ग्रामीण भेगका यी महिलालाई तिनीहरुका कार्यक्रमले छोएको छैन आखिर नारी दिवस मनाएर मात्र नारीको पहिचान र अधिकार प्राप्त हुन सक्दैन । विश्वभर नारी दिवस मनाउदै दुर्गमका महिला को यस्ता धेरै पश्न छन् ।

सम्बन्धित

————————————————————–

————————————————————–

प्रधान सम्पादक

पदम राज हमाल

९८४८७३५९९१

————————————————————–

कानुनी सल्लाहकार

राजन चन्द

 

=====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

Twitter

Facebook

 

खबर सबैको मल्टिमिडिया प्रा.लि, सिमकोट – ५, हुम्ला
सुचना विभाग दर्ता नंः   १७५६

 विज्ञापन तथा सुचनाका लागि :

इमेलः [email protected]

सम्पर्क नंः ९८४८१३९४९७